ހިމަބިހި ކޮންޓްރޯލުން ނެއްޓެނީ؟ ކޭސްތަކުގެ އަދަދު 243 ފަހަނައަޅައިފި!

ދިވެހިރާއްޖެއަކީ ދުނިޔޭގެ ޞިއްޙަތު ޖަމްޢިއްޔާ (ޑަބްލިއު.އެޗް.އޯ) އިން 2017 ވަނަ އަހަރު ހިމަބިހި (މީސަލްސް) އެއްކޮށް ނައްތާލެވިފައިވާ ޤައުމެއްގެ ގޮތުގައި ރަސްމީކޮށް ކަނޑައަޅާފައިވާ ފަޚުރުވެރި ޤައުމެކެވެ. ނަމަވެސް، މިއުފާވެރި ކާމިޔާބީއަށް މާގިނަ ދުވަސްތަކެއް ނުވަނީސް، 2026 ވަނަ އަހަރުގެ ކުރީކޮޅު ރާއްޖެއިން އަލުން މި ބަލީގެ ކޭސްތަކެއް ފެނިގެންދިޔައެވެ. އަދި ބަލިޖެހުނު މީހުންގެ ޢަދަދު ކުޑަ ދުވަސްކޮޅެއްގެ ތެރޭގައި 243 އަށްވުރެ މައްޗަށް އަރައިގެން ދިޔުމަކީ ރާއްޖޭގެ ޢާންމު ޞިއްޙީ ނިޒާމަށް ކުރިމަތިވި ކުއްލި އަދި ބޮޑު ސިހުމަކަށެވެ.

ޞިއްޙީ ދާއިރާގެ މާހިރުންގެ ދިރާސާތަކުން ދައްކާ ގޮތުގައި، މި ބަލިމަޑުކަން އަލުން ފެންމަތިވެ ހަލުވިކަމާއެކު ފެތުރިގެން ދިޔުމުގެ މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ވެކްސިން ފުރިހަމަނުކުރާ ފަރާތްތައް މުޖުތަމަޢުގައި ތިބުމެވެ. ޚާއްޞަކޮށް، ކުޑަކުދިންނަށް ޤަވާޢިދުން ދޭންޖެހޭ އެމް.އާރް (މީސަލްސް އަދި ރުބެއްލާ) ވެކްސިންގެ ޑޯޒްތައް ފުރިހަމަނުކުރުމާއި، ވެކްސިނާ މެދު މުޖުތަމަޢުގައި އޮތް ބައެއް ނުރަނގަޅު ވިސްނުންތަކުގެ ސަބަބުން މި ނުރައްކާ އިތުރުވިއެވެ. ހިމަބިއްސަކީ ވައިގެ ޒަރީޢާއިން ވަރަށް ފަސޭހައިން އަދި ހަލުވިކަމާއެކު ގައިންގަޔަށްއަރާ ބައްޔަކަށް ވާތީ، ވެކްސިން ނުޖަހާ ތިބި ކުދިންނާއި ބޮޑެތި މީހުންނަށް މި ބަލީގެ ނުރައްކާ އިންތިހާއަށް ބޮޑުވެގެންދިޔައެވެ.

މި ނާޒުކު ޙާލަތާ ގުޅިގެން މިނިސްޓްރީ އޮފް ހެލްތާއި ހެލްތު ޕްރޮޓެކްޝަން އެޖެންސީ (އެޗް.ޕީ.އޭ) ގުޅިގެން ވަނީ އަވަސް އަދި ހަރުދަނާ ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައެވެ. އެގޮތުން، މުޅި ރާއްޖެއަށް އަމާޒުކޮށްގެން ކުއްލި ވެކްސިނޭޝަން ކެމްޕޭނެއް ފަށައި، ވެކްސިން ފުރިހަމަނުވާ ކުދިންނަށާއި، ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިންގެ އިތުރުން ބަލި ފެނުނު ސަރަޙައްދުތަކުގައި ދިރިއުޅޭ ރައްޔިތުންނަށް ވެކްސިން ދިނުމުގެ މަސައްކަތް ފުޅާކުރެވުނެވެ. މީގެ އިތުރުން، ބަލިޖެހުނު މީހުންނާ ބައްދަލުވި ފަރާތްތައް ދެނެގަތުމަށް 'ކޮންޓެކްޓް ޓްރޭސިންގ' ހަދައި، އެފަރާތްތައް އެކަހެރިކޮށް މޮނިޓަރ ކުރުމުގެ ޚާއްޞަ އިންތިޒާމުތަކެއް ހަމަޖެއްސިއެވެ.

ހަމައެއާއެކު، ހިމަބިހީގެ މައިގަނޑު ޢަލާމާތްތައް ކަމުގައިވާ ގަދައަށް ހުންއައުމާއި، ހަމުގައި ބިހިނެގުމާއި، ކެއްސުމާއި، ލޯ ރަތްވުން ފަދަ ޢަލާމާތްތަކަށް ޢާންމުން ސަމާލުވެ، ޝައްކުކުރެވޭ އެއްވެސް ޢަލާމާތެއް ފެނިއްޖެނަމަ ލަސްނުކޮށް ޞިއްޙީ އެހީތެރިކަން ހޯދުމަށް އިލްތިމާސްކުރެވުނެވެ. އަދި ދީނީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ނަޒަރަކުން ބަލާއިރުވެސް، އަމިއްލަ ނަފްސާއި މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ ރައްކާތެރިކަމަށްޓަކައި ވެކްސިން ޖެހުމުގެ މުހިންމުކަން މީޑިއާގެ އެކި ވަސީލަތްތައް މެދުވެރިކޮށް ސާފުކޮށްދެވުނެވެ.

ނިންމާލަމުން ދަންނަވާނަމަ، ހިމަބިހި ޖެހުނު މީހުންގެ ޢަދަދު 243 އަށްވުރެ މައްޗަށް ދިޔުމަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޢާންމު ޞިއްޙަތަށް ލިބުނު ވަރަށް ވަރުގަދަ އިންޒާރެކެވެ. ދަޢުލަތުގެ ކަމާބެހޭ އިދާރާތަކާއި ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތެރިންގެ ބުރަ މަސައްކަތުން މި ބަލިމަޑުކަން ކޮންޓްރޯލް ކުރެވުނު ނަމަވެސް، ކުރިމަގުގައި މިފަދަ ނުރައްކާތެރި ބަލިތަކުން ދިވެހި މުޖުތަމަޢު ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި ޤަވާޢިދުން ވެކްސިން ފުރިހަމަކުރުމަކީ ކޮންމެ ފަރުދެއްގެވެސް ފަރުދީ ޒިންމާއެކެވެ. އެއީ މުޅި ޤައުމުގެ ދުޅަހެޔޮކަމާއި އަމާންކަން ދެމެހެއްޓުމުގެ މައިގަނޑު އަސާސެވެ.