ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޫޙާނީ މާތްކަމާއި މަތިވެރިކަން

އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގައި ހަފުތާގެ ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މަތިވެރި، ބަރަކާތްތެރި، އަދި ޚާއްޞަ ޤަދަރެއް ދެއްވާފައިވާ ދުވަހަކީ ހުކުރު ދުވަހެވެ. މި ދުވަހަކީ ހަމައެކަނި ދުނިޔަވީ މަސައްކަތްތަކުން އަރާމުކޮށްލާ ބަންދު ދުވަހެއް ނޫނެވެ؛ އަދި ކީއްތޯއެވެ! މިއީ މުޅި އިސްލާމީ އުއްމަތުގެ ހިތްތައް އެއް ރޫޙަކުން ގުޅުވައިދޭ، ރޫޙާނީ ތާޒާކަމާއި އީމާންތެރިކަމުގެ ބިންގާ ވަރުގަދަކޮށްދޭ "ހަފުތާގެ ޢީދު" ދުވަހެވެ. މާތް ﷲ މި އުއްމަތަށް ދެއްވި މި އަގުހުރި މަތިވެރި ނިޢުމަތުގެ ސަބަބުން، މުއުމިނުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ދީނީ އަދި އިޖުތިމާޢީ ގޮތުން ނުހަނު ފުން އަދި މާތް އަސަރުތަކެއް ކުރުވައެވެ.

ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޫޙާނީ މާތްކަން

ހުކުރު ދުވަހަކީ މުސްލިމުންގެ ގާތުގައި ރޫޙާނީގޮތުން އެންމެ މަތިވެރި އަދި ޚާއްޞަ ދުވަހެވެ. މި ދުވަހުގެ މާތްކަން ބަޔާންކޮށްދޭ މުހިންމު ސިފަތަކަކީ:

1. ސައްޔިދުލް އައްޔާމް (ދުވަސްތަކުގެ ސާހިބާ):
ހުކުރު ދުވަހަކީ ހަފުތާގެ އެންމެ މާތް ދުވަހެވެ. މިއީ މާތް ﷲ މުސްލިމުންނަށް ޚާއްޞަކޮށް ދެއްވާފައިވާ "ހަފުތާގެ ޢީދު" ދުވަހެވެ.

2. އާދަމްގެފާނު އުފެއްދެވުން:
މިއީ އިންސާނިއްޔަތުގެ ބައްޕަ، އާދަމް ޢަލައިހިއްސަލާމް އުފެއްދެވި، ސުވަރުގެއަށް ވެއްދެވި، އަދި ބިމަށް ފޮނުއްވުނު ތާރީޚީ ގޮތުން ނުހަނު މުހިންމު ދުވަހެވެ.

3. ފާފަފުއްސެވުން:
އެއް ހުކުރުން އަނެއް ހުކުރަށް ކުރެވޭ ކުދި ފާފަތައް، ހުކުރު ދުވަހުގެ އަޅުކަންތަކާއި ހެޔޮ ޢަމަލުތަކުގެ ސަބަބުން މާތް ﷲ ފުއްސަވައިދެއްވައެވެ.

4. ޤިޔާމަތްވުން:
ކާއިނާތުގެ އެންމެ ބޮޑު، އަދި އެންމެ ބިރުވެރި ރޫޙާނީ ޙާދިސާ ކަމަށްވާ ޤިޔާމަތް ދުވަސް ޤާއިމުވާނީ ވެސް ހުކުރު ދުވަހެއްގައެވެ.

ހުކުރު ދުވަހުގެ ރޫޙާނީ ފައިދާ އެންމެ ފުރިހަމައަށް ލިބިގަންނާނެ ގޮތްތައް

މި ބަރަކާތްތެރި ދުވަހުގެ ޘަވާބާއި ދަރުމަ ފުރިހަމަ ގޮތުގައި ލިބިގަތުމަށްޓަކައި މުސްލިމުން އަދާކުރަންޖެހޭ މުހިންމު އަޅުކަންތަކާއި އާދަތަކެއް ވެއެވެ:

1. ދުޢާ އިޖާބަކުރެއްވުމުގެ މާތް ވަގުތު ހޯދުން

ހުކުރު ދުވަހުގައި އެ ވަގުތެއްގައި ކުރާ ދުޢާ މާތް ﷲ އިޖާބަނުކުރައްވާ ދޫނުކުރައްވާނޭ ޚާއްޞަ ވަގުތުކޮޅެއް (ސާޢަތުލް އިޖާބާ) ވެއެވެ. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ޙަދީޘްފުޅުތަކާއި ޞަޙާބީންނާއި ޢިލްމުވެރިންގެ ބަސްފުޅުތަކުން އެނގޭ ގޮތުގައި، މި ވަގުތު އެންމެ ބޮޑަށް ބުރަވަނީ ހުކުރު ދުވަހުގެ ޢަޞްރު ނަމާދަށްފަހު އިރުއޮއްސުމާ (މަޣުރިބު ނަމާދާ) ދެމެދުގައެވެ. އެހެންކަމުން، ދުނިޔަވީ ވާހަކަތަކުން ދުރުވެ، ޚުޝޫޢަތްތެރިކަމާއެކު މި ވަގުތުގައި އަމިއްލަ ނަފްސަށާއި މުޅި އިސްލާމީ އުއްމަތަށް ހެޔޮ ދުޢާކުރުމަކީ ރޫޙާނީ ބޮޑު ނިޢުމަތެކެވެ.

2. ސޫރަތުލް ކަހަފް ކިޔެވުން

ހުކުރު ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސުނީއްސުރެ އަނެއް ދުވަހުގެ އިރުއޮއްސުމާ ހަމައަށް އޮންނަ ވަގުތުގައި ކަހަފް ސޫރަތް ކިޔެވުމަކީ ގަދަވެގެންވާ ސުންނަތެކެވެ. ޙަދީޘްފުޅުގައި ބަޔާންވެގެންވާ ގޮތުގައި، ހުކުރު ދުވަހު ކަހަފް ސޫރަތް ކިޔަވައިފި މީހަކަށް، ދެ ހުކުރުގެ ދެމެދުގައިވާހާ ހިނދަކު އަލިކޮށްދޭނޭ ނޫރެއް މާތް ﷲ ލައްވާނެއެވެ. މި ސޫރަތުގައިވާ ފިލާވަޅުތަކަކީ ދުންޔަވީ ފިތުނަތަކުންނާއި، ޚާއްޞަކޮށް ދައްޖާލުގެ ފިތުނައިން އިންސާނާގެ ޢަޤީދާ ސަލާމަތްކޮށްދޭ ރޫޙާނީ އައްޑަނައެކެވެ.

3. ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ މައްޗަށް ސަލަވާތް ކިޔެވުން ގިނަކުރުން

ރަސޫލުﷲ ﷺ ޙަދީޘްކުރައްވާފައިވަނީ ތިޔަބައިމީހުންގެ ދުވަސްތަކުގެ ތެރެއިން އެންމެ މާތް ދުވަހަކީ ހުކުރު ދުވަސް ކަމަށާއި، އެ ދުވަހު އެކަލޭގެފާނުގެ މައްޗަށް ސަލަވާތް ކިޔެވުން ގިނަކުރުމަށެވެ. އެހެނީ އެ ސަލަވާތްތައް އެކަލޭގެފާނަށް ރައްދުކުރެވެއެވެ. ހިތުގެ އިޚްލާޞްތެރިކަމާއެކު ކިޔަވާ ސަލަވާތަކީ އިންސާނާގެ ހިތާމަތައް ފިލުވައިދީ، ފާފަތައް ފުއްސަވައިދެއްވާ، އަދި ޤިޔާމަތް ދުވަހު ރަސޫލާގެ ޝަފާޢަތް ޙައްޤުވުމަށް އެޅޭ ބާރުގަދަ ބާރެކެވެ

ހުކުރު ޚުޠުބާއާއި ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރުމުގެ މުހިންމުކަން

ހުކުރު ދުވަހުގެ އެންމެ މުހިންމު ރުކުނަކީ ހުކުރު ޚުޠުބާ އަޑުއެހުމާއި ޖަމާޢަތުގައި ކުރެވޭ ހުކުރު ނަމާދެވެ. މިއީ މުޖުތަމަޢުގެ ރޫޙާނީ ދުޅަހެޔޮކަމާ ސީދާ ގުޅިފައިވާ ކަންކަމެވެ:

ޚުޠުބާގެ މުހިންމުކަން:

ޚުޠުބާއަކީ ހަމައެކަނި އަޑުއަހާލާ ވާހަކަތަކެއް ނޫނެވެ. އެއީ މުސްލިމުންނަށް ދެވޭ ހަފުތާގެ ރޫޙާނީ އިރުޝާދެވެ. ޚުޠުބާއިން މީސްތަކުންގެ ހިތްތަކުގައި ތަޤުވާވެރިކަން އާލާކޮށްދީ، ދީނީ ވާޖިބުތަކަށް ހޭلوبޮޑުކުރުވައެވެ. އަދި އިޖުތިމާޢީ މައްސަލަތަކާއި ޒަމާނީ ގޮންޖެހުންތަކުން ސަލާމަތްވާނެ ދީނީ މަގު ދައްކައިދެއެވެ. ހިމޭންކަމާއެކު ސަމާލުވެ ޚުޠުބާ އަޑުއެހުމަކީ ހުކުރުގެ ޘަވާބު ފުރިހަމަވުމުގެ ޝަރުޠެކެވެ.

ޖަމާޢަތުގައި ނަމާދުކުރުމުގެ އިޖުތިމާޢީ އަދި ރޫޙާނީ ފައިދާ:

ވަކިވަކި ފަރުދުން އެއް މިސްކިތަކަށް ޖަމާވެ، އެއް ސަފެއްގައި، އެއް އިމާމެއްގެ ފަހަތުގައި ކޮނޑާއި ކޮނޑު ޖައްސައިގެން ކުރާ މި ނަމާދަކީ މުސްލިމުންގެ މެދުގައިވާ އެއްބައިވަންތަކަމުގެ އެންމެ ވަރުގަދަ ރަމްޒެވެ. މުއްސަންޖެއް، ފަޤީރެއް، ވެރިއެއް ނުވަތަ ރައްޔިތެއްގެ ތަފާތެއް ނެތި އެންމެން ﷲ ގެ ކުރިފުޅުމައްޗަށް ތިރިވުމުން، ހިތްތަކުން ބޮޑާކަން ފިލައިގޮސް ކުލުނާއި އޯގާތެރިކަން އުފެދެއެވެ. މިއީ މުޖުތަމަޢުގެ ގުޅުން ބަދަހިކޮށްދޭ ރޫޙާނީ ވަރުގަދަ ބާރެކެވެ.

ނިންމުން

ހުކުރު ދުވަހަކީ މާތް ﷲ މުއުމިނުތަކުންނަށް ދެއްވާފައިވާ ވަރަށް އަގުބޮޑު ރޫޙާނީ ފުރުޞަތެކެވެ. ދުނިޔޭގެ މަސައްކަތްތަކާއި ޒިންމާތަކުގެ ތެރޭގައި ހަފުތާއެއް ވޭތުވެދާއިރު ހިތްތަކަށް ލިބޭ ވަރުބަލިކަމާއި ފާފަތަކުގެ ކިލަނބުކަން ދޮވެލުމަށް ލިބޭ ފުރުޞަތެކެވެ. ވީމާ، މި ދުވަހަށް ދޭންޖެހޭ ފުރިހަމަ ޤަދަރުދީ، ހިނައިޠާހިރުވެ، ރިވެތި ހެދުން އަޅައި، ސެންޓުލައިގެން ކުރިން މިސްކިތަށް ދިޔުމާއި، ޛިކުރުކުރުމާއި، ކަހަފް ސޫރަތް ކިޔެވުމާއި، ސަލަވާތް ގިނަކުރުން ފަދަ ސުންނަތްތަކަށް ފަރުވާތެރިވެގެން މި ދުވަހުގެ ބަރަކާތް ޙާޞިލުކުރުމަކީ ކޮންމެ މުސްލިމެއްގެ ވެސް ޢަޒުމަކަށް ވާންޖެހެއެވެ.