"އާބާދީ 60": ތިނަދޫގެ ތާރީޚީ އާ ޞަފުޙާ

ގދ. ތިނަދޫގައި އަލުން މީހުން އާބާދުވިތާ 60 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރުމަށް "އާބާދީ 60" ގެ ނަމުގައި ކުލަގަދަ ޙަރަކާތްތަކެއް އެ ސިޓީގައި ދަނީ ކުރިއަށް ގެންދަމުންނެވެ. މިއީ ތިނަދޫގެ ތާރީޚުގައި ލިޔެވިގެންދާނެ އައު ޞަފުޙާއެކެވެ. މި މުހިންމު ތާރީޚީ މުނާސަބަތުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަތުމަށް، ދިވެހިރާއްޖޭގެ ކުރީގެ ދެ ރައީސުން ކަމަށްވާ ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދާއި ރައީސް ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ޢަބްދުލްޤައްޔޫމް ވަނީ ތިނަދޫ ސިޓީއަށް ވަޑައިގެންފައެވެ. އެ ދެބޭފުޅުންނަށް ތިނަދޫއިން ވަނީ ވަރަށް ހޫނު މަރުޙަބާއެއް ކިޔާފައެވެ. މީގެ އިތުރުން މާލޭ ސިޓީގެ މޭޔަރު އާދަމް އާޒިމް ވެސް މި ޙަރަކާތްތަކުގައި ބައިވެރިވެވަޑައިގަންނަވައެވެ.

މާޒީގެ ހިތާމަވެރި ޞަފުޙާ: 1962 ގައި ރަށް ފަޅުކުރުން

ތިނަދޫގެ މިއަދުގެ އުފާވެރިކަމުގެ ފަހަތުގައި ވަނީ ވަރަށް ފުން ހިތާމަތަކަކާއި ތަކުލީފުތަކެއް އެކުލެވިގެންވާ ތާރީޚެކެވެ. ދެކުނުގެ ތިން އަތޮޅު ގުޅިގެން އުފެއްދި "ސުވަދީބު ޙަރަކާތް" ކޮންޓްރޯލްކުރުމަށްޓަކައި، އެއިރު ބޮޑުވަޒީރު، ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހީމް ނާޞިރުގެ އަމުރުފުޅަށް ސަރުކާރުގެ ފައުޖުތަކުން ތިނަދޫއަށް އަރައި، އެރަށުން މީހުން ބާލައި ރަށް ފަޅުކުރީ 4 ފެބްރުއަރީ 1962 ގައެވެ.

އެދުވަސްވަރު ތިނަދޫއަކީ އިޤްތިޞާދީ ގޮތުން ފުދުންތެރި، މުއްސަނދި އަދި ރާއްޖޭގައި އެންމެ ގިނައިން އޮޑިފަހަރު ގެންގުޅުނު އެއް ރަށެވެ. ނަމަވެސް އެ ހިތާމަވެރި ހާދިސާގައި ތިނަދޫގެ ރައްޔިތުންނަށް އަމިއްލަ ވަޒަން ދޫކޮށް އެހެން ރަށްރަށަށް ހިޖުރަކުރަން މަޖުބޫރުވިއިރު، އެތައް ބައެއްގެ ފުރާނަ ގެއްލި، ސަލާމަތްވި މީހުންގެ މުޅި ދިރިއުޅުން ފުނޑުފުނޑުވެގެން ދިޔައެވެ. އެ ރަށުގެ ގެދޮރާއި މުދާ އަންދާލައި، މުޅި ރަށް އެއްކޮށް ސުންނާފަތި ކުރެވުނެވެ.

އަލުން އާބާދުވުމާއި އައު ފެށުން

މި ބޮޑު ކާރިސާއަށްފަހު، ހަތަރު އަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަސް ވަންދެން ތިނަދޫ އޮތީ ފަޅަށެވެ. އެހެންނަމަވެސް، މީހުން ދިރިއުޅޭ ރަށެއްގެ ގޮތުގައި ތިނަދޫ އަލުން ހަމަޖައްސައި، އެރަށުގެ ރައްޔިތުން އަލުން އެނބުރި ރަށަށް ބަދަލުވާން ފެށީ 22 އޮގަސްޓު 1966 ގައެވެ. އެދުވަހު ރަށަށް އެރި މީހުންނަށް ފެނުނީ ވީރާނާވެފައިވާ ގާތަކާއި، އަނދާފައިވާ ރުކާއި ގަސްތަކެވެ. އެހެންނަމަވެސް ތިނަދޫ ރައްޔިތުންގެ ހިތްވަރާއި ޢަޒުމާއެކު، ސުމަކުން ފަށައިގެން މިއަދު އެރަށް ވަނީ ރާއްޖޭގެ އެންމެ ކުރިއަރާފައިވާ އަދި އާބާދީ އެންމެ ބޮޑު އެއް ސިޓީއަށް ބަދަލުވެފައެވެ. މީގެ 10 އަހަރު ކުރިން ތިނަދޫގައި މީހުން އަލުން އާބާދުވިތާ 50 އަހަރު ފުރުން ފާހަގަކުރަން 2016 ވަނަ އަހަރު ބޭއްވި ރަސްމިއްޔާތަށް، އޭރުގެ ރައީސް ޔާމީން ވަޑައިގެންނެވިކަން ވެސް ފާހަގަކުރެވެއެވެ.

"އާބާދީ 60" ގެ ކުލަގަދަ ޙަރަކާތްތައް

މިއަދު މި ފާހަގަކުރާ "އާބާދީ 60" ގެ މުނާސަބަތުގައި ތިނަދޫ ސިޓީ ކައުންސިލުން ވަނީ ވަރަށް ގިނަ ޙަރަކާތްތަކެއް ރާވާފައެވެ. ތިނަދޫ ސިޓީގެ މޭޔަރު ސައުދު ޢަލީ ވިދާޅުވެފައިވާ ގޮތުގައި، މި ޙަރަކާތްތައް ފެށިގެން ކުރިއަށްދާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި ތަފާތު ރޭސްތަކާއި، ސަގާފީ ޙަރަކާތްތަކާއި، ޚާއްޞަ ކެއުންތައް ވެސް ހިމެނެއެވެ.

މި ޙަރަކާތްތައް ފަށާފައިވަނީ މިއަދު ހެނދުނު 6:00 ގައި ބޭއްވި ދިދަ ނެގުމުގެ ޚާއްޞަ ރަސްމިއްޔާތަކުންނެވެ. މި ރަސްމިއްޔާތުގައި، މާލޭގެ ޖުމްހޫރީ މައިދާނުގައި ނަގާފައި ހުންނަ ބޮޑު ދިދައާ އެއްވަރުގެ ޤައުމީ ދިދައެއް ދިވެހި ފުލުހުން ވަނީ ތިނަދޫގައި ނަގާފައެވެ.

އުފާފާޅުކުރުންތަކުގެ ތެރެއިން މި މަހުގެ 20 ވަނަ ދުވަހު ޙަރަކާތްތައް ފަށާފައިވަނީ ޚާއްޞަ ފުޅަނދު ބުރަކުންނެވެ. އަދި އިއްޔެ ވަނީ ރަށުގައި 60 ގަސް އިންދުމުގެ ޕްރޮގްރާމަކާއި، ފެތުމުގެ ޚާއްޞަ ޙަރަކާތެއް ކުރިއަށް ގެންގޮސްފައެވެ. މި ފެތުމުގެ ޙަރަކާތަކީ ތިނަދޫއާ ކައިރީގައި އޮންނަ 'ކަފެނާ' ނަމަކަށް ކިޔާ ފަޅުރަށަކަށް ފަތާފައި ދިޔުމަށް ބޭއްވި ޙަރަކާތެކެވެ. މިއީ 1962 ވަނަ އަހަރު ތިނަދޫއިން މީހުން ބޭލުމުން، ސަލާމަތްވުމަށްޓަކައި އެރަށުގެ ބައެއް ރައްޔިތުން ފަތާފައި ކަފެނާއަށް ދިޔަ ގޮތް ރަމްޒުކޮށްދިނުމުގެ ގޮތުން ބޭއްވި ވަރަށް އަސަރުގަދަ ޙަރަކާތެކެވެ. އިއްޔެ މޫސުން ގޯސްވުމުގެ ސަބަބުން ބައެއް ޙަރަކާތްތައް ފަސްކުރަން ޖެހުނު ނަމަވެސް، ރޭ ވަނީ ޚާއްޞަ ސަގާފީ ޝޯއެއް ބާއްވާފައެވެ. އަދި ރޭގެ ވަގުތެއްގައި ތިނަދޫއަށް ވަޑައިގެންނެވި ކުރީގެ ދެ ރައީސުން ކަމަށްވާ ރައީސް ނަޝީދާއި ރައީސް ޔާމީން ވެސް ވަނީ މި ޝޯ ބައްލަވާލައްވާފައެވެ.

ރަސްމީ ޖަލްސާއާއި ޝަރަފުވެރި މެހެމާނުން

"އާބާދީ 60" ގެ އެންމެ މުހިންމު އެއް ޙަރަކާތަކީ މިރޭ 8:30 ގައި ތިނަދޫ ސިޓީ ސްޓޭޑިއަމްގައި ބޭއްވުމަށް ހަމަޖެހިފައިވާ ރަސްމީ ޖަލްސާއެވެ. މި ތާރީޚީ ޖަލްސާގައި ކުރީގެ ރައީސް މުޙައްމަދު ނަޝީދާއި ކުރީގެ ރައީސް ޢަބްދުﷲ ޔާމީން ވާހަކަފުޅު ދައްކަވާ ގޮތަށް ވަނީ ހަމަޖެހިފައެވެ. ސިޔާސީ ގޮތުން ތަފާތު ފިކުރުގެ ދެ ބޭފުޅުން ނަމަވެސް، ތިނަދޫގެ މި މުހިންމު ތާރީޚީ މުނާސަބަތުގައި ދެ ބޭފުޅުން އެއް ސްޓޭޖަކުން ފެނިގެންދިޔުމަކީ ރައްޔިތުންނަށް ލިބިގެންދާނެ ވަރަށް ބޮޑު އުފަލަކާއި ޝަރަފެކެވެ. ޖަލްސާއަށްފަހު، މި އުފާވެރި މުނާސަބަތު ނިންމާލުމަށް ހަމަޖެހިފައިވަނީ ކުލަގަދަ ހަވާއެރުވުމުގެ ޙަރަކާތަކުންނެވެ.

އިންސާފުގެ އިންތިޒާރުގައި

ތިނަދޫ ރައްޔިތުންނަށް ދިން އަނިޔާވެރި ޙަމަލާއާއި، އެރަށުން މީހުން ބޭލި ހާދިސާއަކީ ދިވެހި ތާރީޚުގައި ހިނގި އެންމެ ހިތާމަވެރި އެއް ހާދިސާއެވެ. މި ލާއިންސާނީ ޢަމަލުގައި އެތައް ބައެއްގެ ފުރާނަ ގެއްލިފައިވާއިރު، އެ ހަނދާންތައް އަދިވެސް ތިނަދޫގެ ދޮށީ އުމުރުގެ މީހުންގެ ހިތްތަކުގައި ބިންވަޅު ނެގިފައިވެއެވެ. މި މައްސަލައަށް އިންސާފު ހޯދުމަށްޓަކައި، މިދިޔަ ސަރުކާރުގައި އުފެއްދި އިންތިޤާލީ އިންސާފުގެ އޮފީހުން މި ހާދިސާ ބަލައި ތަޙުޤީޤުކުރިއެވެ. އާންމުކޮށް ހުޅުވާލައިގެން އަޑުއެހުންތަކެއް ބާއްވައި، މަންޒަރު ދުށް ފަރާތްތަކުގެ ހެކިބަސް ނެގި ނަމަވެސް، އެ އޮފީހުގެ މުއްދަތު ހަމަވިއިރުވެސް މި މައްސަލައިގައި ވަކި ގޮތެއް ނިމި، އިންސާފު ލިބިފައެއް ނުވެއެވެ. މިއީ އަދިވެސް ތިނަދޫ ރައްޔިތުންގެ ހިތްތަކުގައި އޮތް ބޮޑު ކަންބޮޑުވުމެކެވެ.

ނިންމުން

ކޮންމެއަކަސް، ވީރާނާކޮށްލާފައި އޮތް ފަޅުރަށަކުން، ޒަމާނީ ފެންވަރަށް ތަރައްޤީވެފައިވާ "ސިޓީ" އަކަށް ތިނަދޫ ބަދަލުވެގެން ދިޔުމަކީ އެރަށުގެ ރައްޔިތުންގެ ހީވާގިކަމާއި، ސާބިތުކަމާއި، ގަދަފަދަ ޢަޒުމް ދައްކުވައިދޭ ކަމެކެވެ. "އާބާދީ 60" އަކީ ހަމައެކަނި އުފާފާޅުކުރުމެއް ނޫނެވެ. މިއީ މާޒީގެ ހިތާމަތަކުން ފިލާވަޅު ލިބިގަނެ، އުޖާލާ މުސްތަޤުބަލަކަށް އަމާޒު ހިފުމަށް ތިނަދޫ ރައްޔިތުންނާއި މުޅި ދިވެހި ޤައުމު އެކުގައި ފަށާ އައު ދަތުރެއްގެ ފެށުމެވެ. 60 އަހަރުގެ މި ދިގު ރާސްތާގައި ތިނަދޫ ސާބިތުކޮށްދިނީ ދިވެހި ރައްޔިތެއްގެ ހިތްވަރާއި ފަންވަރެވެ. ކުރިއަށް އޮތް ތަނުގައިވެސް ތިނަދޫ ސިޓީ ދާނީ ތަރައްޤީގެ އައު އުސްމިންތަކަކަށް ދަތުރުކުރަމުންނެވެ. "އާބާދީ 60" ހާއި އެކު ތާރީޚީ އާޞަފުހާއެއް ލިޔަމުންނެވެ.