ޖުމްހޫރިއްޔަތެއްގެ ތެރެއިން 'ރަސްކަމެއް': މިސްރާބު ކޮން ދިމާއަކަށް؟

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމަކަށް ބަދަލުކުރެވުނީ، ވެރިކަމުގެ އެންމެހައި ބާރުތަކަކީ ރައްޔިތުންގެ ކިބައިން ފެށިގެން އަންނަ އަދި ރައްޔިތުންގެ ލާބައަށްޓަކައި ދެމިއޮންނަ އެއްޗަކަށް ހެދުމަށެވެ. ނަމަވެސް، ޒަމާނީ ޑިމޮކްރެސީއެއްގެ ތެރޭގައި ވެރިން "ރަސްކަން ކުރަން" އުޅުއްވާ ކަމުގެ އަޑުތަކަކީ އަބަދުވެސް ދެކެވޭ ވާހަކައެކެވެ. ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމެއްގެ ތެރޭގައި ވެރިއަކު ރަސްކަން ކުރަން އުޅުއްވުމުގެ މާނައަކީ، ރައްޔިތުންގެ ބާރުތައް ހިފަހައްޓައި، އަމިއްލަ އެދުމާއި މުޠުލަޤު ބާރުގެ ބޭނުންކޮށްގެން، ޤާނޫނީ އިމުގެ ބޭރުން ވެރިކަން ހިންގުމަށް މަސައްކަތް ކުރުމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ ތާރީޚަށާއި މިހާރުގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙަށް ބަލާއިރު، މި ވިސްނުން މައިގަނޑު ތިން ގޮތަކަށް މާނަކުރެވެއެވެ.

ފުރަތަމަ ކަމަކީ، ބާރުތައް އެއް މަރުކަޒަކަށް ޖަމާކުރުމެވެ. ޑިމޮކްރެޓިކް ހަމަތަކުގެ މަތިން ރައްޔިތުންގެ ވޯޓުން އިންތިޚާބުވާ ވެރިން، ޤާނޫނުއަސާސީން ބާރުތައް ވަކިކޮށްފައިވާ އޮނިގަނޑު ފުނޑުފުނޑުކޮށްލުމަށްފަހު، ދަޢުލަތުގެ ހުރިހާ މުއައްސަސާތަކާއި ބާރުތައް އަމިއްލަ މުށުދަށަށް ގެނައުމަށް މަސައްކަތް ކުރެއެވެ. މިއީ ރަސްކަމެއްގައި ރަސްގެފާނު ހުރިހާ ކަމެއްގެ މައްޗަށް ބަސްވިދާޅުވާ ފަދައިން ކަންކަން ހިންގުމުގެ ނުރައްކާތެރި ސިފައެކެވެ.

ދެވަނަ ކަމަކީ، ރައްޔިތުންގެ އަޑުއެހުމެއް ނެތި، ރައްޔިތުންގެ ބަހަށް ފުރަގަސްދިނުމެވެ. ވެރިކަމުގެ ބާރު ލިބުމާއެކު، އިންތިޚާބީ ވަޢުދުތައް ހަނދާންނައްތާލައި، ރައްޔިތުންގެ ފާޑުކިޔުންތަކާއި ޚިޔާލުތަކަށް އެއްވެސް ބެލުމެއްނެތި، އަމިއްލަ އެދުމާއި މަޞްލަޙަތު ކުރިއަށްނެރެ، މުޅި މުޖުތަމަޢުގެ މައްޗަށް އަމިއްލަ ގޮތްތައް މަޖުބޫރުކުރުވައެވެ. މިއީ ޢަދުލުވެރިކަމެއް ނެތް ޒަމާންވީ ރަސްކަމެއްގެ އަނދިރި ސިފައެކެވެ.

ތިންވަނަ ކަމަކީ، ތާރީޚީ ގޮތުން އައި ބަދަލު ފަހަތަށް ޖެހުމެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގައި ޒަމާނުއްސުރެ އޮތް ރަސްކަން އުވާލައި، ދެވަނަ ޖުމްހޫރިއްޔަތެއް ޤާއިމުކުރީ ވެރިކަމުގެ ބާރުތައް ސީދާ ރައްޔިތުންނަށް ދިނުމަށެވެ. ނަމަވެސް، ޒަމާން ބަދަލުވެ، ޤާނޫނުއަސާސީ ޒަމާނީ ކުރެވުނު ނަމަވެސް، ވެރިންގެ އުޅުއްވުމާއި ޢަމަލުތައް ބަހައްޓަވާ ގޮތުން ފެންނަނީ ކުރީގެ ރަސްކަމުގެ ސިފަތައް އަލުން އަނބުރާ މުޖުތަމަޢަށް އިޢާދަވަމުންދާ މަންޒަރެވެ.

މިއަދުގެ ސިޔާސީ މަސްރަޙަށް ބަލާއިރު، މި ނުރައްކާތެރި މިޞްރާބަށް ކަންކަން ދަތުރުކުރާ ކަމުގެ އިޝާރާތްތައް ދަނީ ފެންނަމުންނެވެ. ވެރިކަން ކުރާ ޕާޓީއަށް ނިސްބަތްވާ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ އިސް މެންބަރުންގެ ވާހަކަތަކުން މިކަން ވަރަށް ބޮޑަށް ހާމަވެއެވެ. އެގޮތުން، މި ވެރިކަން 10 އަހަރު ނުވަތަ 15 އަހަރަށް ދެމިގެން ގޮސްފިނަމަ ޑޮލަރުގެ އަގު 10 ރުފިޔާއަށް ތިރިވާނެ ކަމަށް ވިދާޅުވެ ވާހަކަދެއްކެވުމަކީ، ވެރިކަމުގައި ދިގު މުއްދަތަކަށް ދެމިތިބުމަށްޓަކައި އިޤްތިޞާދީ ދަޅަތައް ދައްކައިގެން ރަސްކަމެއްގެ ސިފަ ޖެއްސުމަށް ކުރާ މަސައްކަތެކެވެ. ރައްޔިތުންގެ ރުހުމާއި އިންތިޚާބީ ނިޒާމުގެ ބޭރުން، އަދި ޤާނޫނުއަސާސީން ކަނޑައަޅާފައިވާ ދައުރުތަކަށް ގޮންޖަހައި މިފަދަ ޙުއްޖަތްތައް ދައްކައިގެން ވެރިކަން ދަމަހައްޓަން ވަކާލާތު ކުރުމަކީ ޖުމްހޫރީ ވެރިކަމެއްގެ ރޫޙާ މުޅިން ޚިލާފު، ނުރައްކާތެރި ވިސްނުމެކެވެ.

މިހާރުގެ ވެރިކަމުގެ ޢަމަލީ މައިދާނަށް ބަލާއިރު، ރަސްކަމެއްގެ ކުލަވަރު ފެންނަ ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ވަނީ ފާހަގަކުރެވިފައެވެ. ދަޢުލަތުގެ ބާރުތައް ވަކިކުރެވިފައިވާ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން މިނިވަން މުއައްސަސާތަކާއި ޝަރުޢީ ދާއިރާ ސިޔާސީ ނުފޫޒުން އެއްކިބާވެފައި އޮންނަންޖެހޭއިރު، އެ މުއައްސަސާތަކުގެ އިސް މަޤާމުތަކަށް ވަފާތެރިން ޢައްޔަންކޮށް، އެ ތަންތަނުގެ ބާރު ކަނޑުވާލައި، ވެރިމީހާ ބޭނުންވާ ގޮތަށް ކަންކަން ނިންމުމަށް ދަނީ މަޖުބޫރުކުރަމުންނެވެ. މިއީ ރަސްރަސްކަލުންގެ ދަރުބާރުން ހުރިހާ ޙުކުމެއް ނެރުނު އުޞޫލާ ދާދި އެއްގޮތް ކަމެކެވެ.

ހަމައެއާއެކު، ސަރުކާރު ޖަވާބުދާރީ ކުރުވުމަށް އޮތް ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުގެ މެޖޯރިޓީ ބޭނުންކޮށްގެން، އެއްވެސް ބަޙުޘަކާ ނުލައި ކަންކަން ފާސްކުރުމާއި، ފާޑުކިޔާ މެންބަރުންގެ އަޑު ކަނޑުވާލަން ފިއްތުންތައް ކުރިމަތިކުރުވައި، މަޖިލީހަކީ ވެރިމީހާ އަންގަވާ އެންގުންތައް ތަންފީޒުކުރާ ތަނަކަށް ވަނީ ހަދާފައެވެ. އަދި ރައްޔިތުންނާ ގުޅުންހުރި ބޮޑެތި މަޝްރޫޢުތަކާއި ދަޢުލަތުގެ ޚަރަދުތަކުގެ މަޢުލޫމާތު ސިއްރުކޮށް، ދެފުށް ފެންނަ މިންވަރު ކުޑަކުރުމުގެ އިތުރުން، ސިޔާސަތުތަކަށް ފާޑުކިޔާ މީޑިއާތަކަށާއި ޢާންމު ފަރުދުންނަށް ބިރުދައްކައި، ޚިޔާލުފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަން ދަނީ ހަނިކުރަމުންނެވެ. މީގެއިތުރުން، ސިޔާސީ މަންފާއަށްޓަކައި ސަރުކާރުގެ ކުންފުނިތަކާއި ވަޒީފާތައް ސިޔާސީ ހަތިޔާރަކަށް ހަދައި، ވަޒީފާގެ ބިރުދެއްކުމާއި، ވެރިމީހާގެ ފަރާތަށް ވަފާތެރިވާ މީހުންނަށް މަޤާމުތައް ބަހައި، ދެކޮޅުވެރިވާ މީހުން އެކަހެރިކުރުމަކީ ކުރީގެ ރަސްރަސްކަލުން ގެންގުޅުއްވި ފަދަ ސިޔާސަތެކެވެ.

މި ހުރިހާ ކަމަކަށް ފުންކޮށް ނަޒަރު ހިންގާލުމުން އުފެދެނީ އެންމެ ސުވާލެކެވެ؛ ޖުމްހޫރިއްޔަތެއްގެ ތެރެއިން މި ފެންނަ 'ރަސްކަމުގެ' ސަގާފަތާއެކު، މިސްރާބު ހުރީ ކޮން ދިމާއަކަށް ހެއްޔެވެ؟ ރައްޔިތުންގެ ބާރުތައް ފޭރިގަނެ، އެއްވެސް ހިފެހެއްޓުމެއް ނެތް މުޠުލަޤު ބާރެއްގެ ދަށަށް ޤައުމު ގެންދިއުމަކީ ދިވެހިން އެތައް ޤުރުބާނީއަކުން ހޯދި ޖުމްހޫރީ ޙައްޤުތައް ފަހަތަށް ޖައްސާލުމެވެ. ވެރިކަމަކީ ވަކި ބަޔަކު އަބަދަށް ތިބެން އޮތް ތަޚުތެއް ނޫނެވެ؛ އެއީ ވަގުތީ، އަދި ޖަވާބުދާރީވާންޖެހޭ އަމާނާތެކެވެ. ރައްޔިތުންގެ އަޑު ކަނޑުވާލައި، ބާރުތައް މަރުކަޒުކޮށް، ރަސްކަމެއްގެ ސިފަ ޖެއްސުމުގެ މިސްރާބު ބަދަލުނުކޮށްފިނަމަ، ގެއްލިގެންދާނީ ޤައުމުގެ ޑިމޮކްރެސީއާއި ރައްޔިތުންގެ މިނިވަންކަމެވެ.