ވިހި އަހަރަށްފަހު އެމެރިކާގެ ސިފައިން އިރާގުން މާދަމާ ފައިބަނީ

އިރާގުގައި ބާކީ ތިބި އެމެރިކާގެ އެންމެ ފަހު އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކުން މާދަމާގެ ނިޔަލަށް އެމެރިކާ ސިފައިން ފޭބުމަށް ހަމަޖެހިއްޖެއެވެ. ދެ ދަހަރަށްވުރެ ގިނަ ދުވަހަށް ދެމިގެންދިޔަ ހަނގުރާމައިގައި އެމެރިކާގެ 4،500 ސިފައިން މަރުވެފައިވާ، މި ގައުމުން އެމެރިކާ ސިފައިން ބޭލުމަކީ، އިރާގުގައި ބޮޑު ނުފޫޒެއް އޮތް އީރާނާއި އެ ގައުމާ ގުޅިފައިވާ ފަރާތްތަކުން ލިބުނު ބޮޑު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި އަންނަނީ ފާހަގަކުރަމުންނެވެ.

އިރާގުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ބެހޭ މާހިރުން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ރައީސް ޖޯ ބައިޑަންގެ ދައުރުގައި 2024 ވަނަ އަހަރު އެއްބަސްވެ، އީރާނާ ދެކޮޅަށް ހަނގުރާމަ ކުރަމުންދާ ދަނޑިވަޅެއްގައި ޑޮނަލްޑް ޓްރަމްޕްގެ ސަރުކާރުން ތަންފީޒުކުރާ ސިފައިން ބޭލުމުގެ ނިންމުމުގެ ސަބަބުން، ތެހެރާނަށާއި އެ ގައުމުގެ ބާރުގަދަ ބައިވެރިންނަށް އެއްވެސް ހުރަހެއް ނެތި ހަރަކާތްތެރިވުމުގެ ފުރުސަތު ފަހިވެގެންދާނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން، މީގެ ސަބަބުން އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް (އައި.އެސް) ފަދަ އެމެރިކާގެ އެހެނިހެން ދުޝްމަނުންނަށް އަލުން ބާރުވެރިވެ، މައިދާނަށް ނުކުތުމުގެ ފުރުސަތު ލިބިގެންދާނެ ކަމަށްވެސް އެ މާހިރުން ލަފާކުރެއެވެ.

އީރާނާ ގުޅުން އޮންނަ ޝީޢީ ހަތިޔާރުއެޅި ޖަމާއަތްތަކާ ބެހޭ މާހިރެއް ކަމަށްވާ ޖާސިމް އަލް-ބަހާދުލީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، ކޯލިޝަން ސިފައިން ފޭބުމުން އީރާނަށް އިސްތިރާތީޖީ ގޮތުން ބޮޑެތި ފައިދާތަކެއް ކުރާނެއެވެ. ސަބަބަކީ އިރާގުގައި އީރާނުގެ ނުފޫޒު ކުޑަކުރުމަށްޓަކައި އެތައް އަހަރެއް ވަންދެން އެގައުމުގައި އޮތް ބޭރުގެ އަސްކަރީ ބާރުވެރިކަން މިހާރު ނެތިގެންދާތީއެވެ.

އޭނާ ލަފާކުރެއްވި ގޮތުގައި، އީރާނަށް ތާއީދުކުރާ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކުން އެމެރިކާ ސިފައިން ފޭބުން އެއީ އެ މީހުންނަށް ލިބުނު ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައި ސިފަކުރުމުގެ އިތުރުން، އެ ފުރުސަތުގެ ބޭނުން ހިފައި، ސަލާމަތީ އަދި ސިޔާސީ ނިންމުންތައް ނިންމުމުގައި އެ ފަރާތްތަކުގެ ނުފޫޒު ވަރުގަދަކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރާނެއެވެ.

އީރާނުގެ މަދަދުލިބޭ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތައް ހިމެނޭ 'އިސްލާމިކް ރެސިސްޓެންސް އިން އިރާގު' ގެ ކޮމާންޑަރެއް ކަމަށްވާ އަބޫ މުޖްތަބާ އަލްޔާސިރީ، އެމެރިކާ ސިފައިން ފޭބުން ސިފަކުރެއްވީ އެއީ އިރާގުގެ އިސްލާމީ މުގާވިމާ ޖަމާއަތްތަކާއި އަބުރުވެރި އިރާގު ރައްޔިތުންނަށް ލިބުނު ތާރީޚީ ކާމިޔާބީއެއްގެ ގޮތުގައެވެ. އަދި އެއީ އެމެރިކާގެ ރޭވުންތަކަށް ލިބުނު ނާކާމިޔާބީއެއް ކަމަށްވެސް އޭނާ ވިދާޅުވިއެވެ.

ރޮއިޓާސްއަށް މައުލޫމާތު ދެމުން އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ސެޕްޓެމްބަރު 30 ވަނަ ދުވަހު އަޅުގަނޑުމެން ފާހަގަކުރާނީ އިރާގުގެ ތާރީޚުގެ އަނދިރި ސަފްހާއެއް ނިމުމަކަށް އައިސް، އަޅުވެތިކުރި ފަރާތްތަކުން މި ގައުމުގެ މައްޗަށް އެ މީހުންގެ ބާރު ފޯރުވުމަށް ކުރި މަސައްކަތް ނާކާމިޔާބުވުމުގެ އުފަލެވެ. ބޭރުގެ ސިފައިން ބައިތިއްބައިގެން ގައުމުގެ މިނިވަންކަން ކަށަވަރު ނުކުރެވޭނެކަން އިރާގުން މިއަދު މިވަނީ ސާބިތުކޮށްދީފައެވެ. އެކަން ކުރެވޭނީ ގައުމީ ހިތްވަރާއި ރައްޔިތުންގެ އަޒުމުން ކަމަށް އަބޫ މުޖްތަބާ އަލްޔާސިރީ ވަނީ ވިދާޅުވެފައެވެ.

އެމެރިކާގެ ސިފައިން އިރާގުން ފޭބުމަކީ އާންމު އިރާގު ރައްޔިތުންގެ މެދުގައި މަގުބޫލު ނިންމުމެއް ކަމުގައި ވީނަމަވެސް، އީރާނުގެ ތާއީދު އޮންނަ ޖަމާއަތްތަކުގެ ބާރުގަދަވެދާނެތީ ކަންބޮޑުވާ ފަރާތްތަކުން ދެކޭގޮތުގައި މިއީ މިކަމަށް އެންމެ މުނާސަބު ވަގުތެއް ނޫނެވެ.

އެއްދުވަސްވަރެއްގައި އެމެރިކާއާ ދެކޮޅަށް އެންމެ ބޮޑަށް ހަރަކާތްތެރިވި ފައްލޫޖާގެ ސުންނީ ގަބީލާއެއްގެ ވެރިއެއް ކަމަށްވާ އަބްދުއްރަހްމާން އަލް-ޒުބައި ރޮއިޓާސްއަށް މައުލޫމާތު ދެމުން ބުނެފައިވަނީ، އިރާގުގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ފުރިހަމައަށް ހަވާލުވުމުގެ ގާބިލުކަން އަދި އެ ގައުމުގައި ނެތް ކަމަށް ގަބޫލުކުރެވޭ ކަމަށެވެ. އަދި ހުރިހާ އިރާގު ރައްޔިތުންވެސް ބޭނުންވަނީ ފުރިހަމަ މިނިވަންކަމާއި އިސްތިގުލާލު ކަމަށާއި، އެކަމާ އެއްވެސް މީހަކު ދެބަސްނުވާނެ ކަމަށް އޭނާ ފާހަގަކުރިއެވެ. ނަމަވެސް، އެމެރިކާ އިސްވެ އޮންނަ ކޯލިޝަން ފޯސްއިން މިފަދަ ގޮތަކަށް ގައުމު ދޫކޮށް ދިއުމުން އުފެދޭނެ ހުސްކަމާމެދު ހުރިހާ ރައްޔިތުންވެސް ބިރުގަންނަ ކަމަށް އޭނާ ބުންޏެވެ.

އެމެރިކާ ސިފައިން 2003 ވަނަ އަހަރު އިރާގަށް އެރީ ސުންނީ މުސްލިމް ލީޑަރު ސައްދާމް ހުސައިންގެ ވެރިކަން ވައްޓާލުމަށެވެ. އޭގެ ފަހުން އެ ގައުމު އިސްތިއުމާރުކޮށް، ޝީއީން އިސްވެ ތިބޭ ސަރުކާރެއް ގާއިމުކޮށް، ގިނަ އަހަރުތަކެއް ވަންދެން ހަނގުރާމަކުރުމަށްފަހު 2011 ވަނަ އަހަރުގެ ނިޔަލަށް އެމެރިކާ ސިފައިން ވަނީ އެ ގައުމުން ފައިބާފައެވެ.

ނަމަވެސް، އޭގެ ތިން އަހަރުވެސް ނުވަނީސް، 2014 އިން 2017 އަށް ހިނގި ބޮޑު ހަނގުރާމައިގައި ހަރުކަށި ފިކުރުގެ އައި.އެސް ޖަމާއަތް ބަލިކުރުމަށް އެހީތެރިވުމަށް އެމެރިކާ ސިފައިން އަލުން އިރާގަށް އައެވެ. 2021 ވަނަ އަހަރު އެމެރިކާ ސިފައިން ކުއްލި ގޮތަކަށް ފޭބި އަފްޣާނިސްތާނު ހަނގުރާމައަށްވުރެ، "އޮޕަރޭޝަން އިރާގީ ފްރީޑަމް" ގައި މަރުވި އެމެރިކާ ސިފައިންގެ އަދަދު ދެގުނަ އިތުރެވެ. ފަހަކަށް އައިސް އިރާގަކީ އެމެރިކާއާއި އީރާނާ ދެ ގައުމާއެކު ސިޔާސީ އަދި އަސްކަރީ ގާތް ގުޅުމެއް ބާއްވާ ހަމައެކަނި ގައުމެވެ. އަދި ބައެއް ފަހަރު މި ދެ ގައުމުގެ ކުރިމަތިލުންތައް ބަދަލުކުރާ މައިދާނަކަށް އިރާގުގެ ބިން ބޭނުންކުރެވިފައިވެއެވެ.

2020 ވަނަ އަހަރު ބަޣުދާދު އެއާޕޯޓަށް އެމެރިކާއިން ދިން ހަމަލާއެއްގައި އީރާނުގެ އިސް ކޮމާންޑަރު ގާސިމް ސުލައިމާނީ އަވަހާރަކޮށްލިއެވެ. މީގެ ރައްދުގައި އީރާނުގެ ބައިވެރިން އެމެރިކާގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒުތަކަށް ތަކުރާރުކޮށް ހަމަލާދީފައިވާއިރު، ބައެއް ފަހަރު މިކަމުގެ ސަބަބުން އެމެރިކާއިންވެސް ރައްދު ހަމަލާތައް ދީފައިވެއެވެ. މި އަހަރު އީރާނާ ދެކޮޅަށް ކުރި ހަނގުރާމައިގައި މަރުވި ކަމަށް ލިސްޓުކޮށްފައިވާ އެމެރިކާގެ 18 ސިފައިންގެ ތެރެއިން 7 މީހަކު މަރުވީ އިރާގުގައެވެ. މީގެ ތެރޭގައި އެންމެ ފަހުން މަރުވީ ޖުލައި މަހު އާބިލް ކައިރީގައި ހުރި ބޭހެއްގައި، ކޮންޓްރޯލް ކުރެވިގެން ޑްރޯންއެއް ގޮއްވާލުމުގެ ތެރޭގައި މަރުވި އާމީ ސާޖަންޓެކެވެ.

އީރާނުގެ މަގްސަދު ހާސިލްވުން

މުޅި މެދުއިރުމަތިން އެމެރިކާގެ ސިފައިން ބޭރުކުރުމަކީ އެންމެ އިސް އަމާޒު ކަމަށް ބުނާ އީރާނުން ދެކޭގޮތުގައި، އިރާގުން އެމެރިކާ ސިފައިން ފޭބުމަކީ ސަރަހައްދުގެ ހަތިޔާރު އެޅި ޖަމާއަތްތައް ހިމެނޭ "އެކްސިސް އޮފް ރެސިސްޓެންސް" އަށް ލިބުނު ކާމިޔާބީއެކެވެ. އީރާނުގެ ޕާލަމެންޓުގެ ނޭޝަނަލް ސެކިއުރިޓީ ކޮމިޝަންގެ ޑެޕިއުޓީ ޗެއާމަން އަމީރު ހަޔާތު މުގައްދަމް ހޯމަ ދުވަހު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެމެރިކާ ސިފައިން އިރާގާއި މުޅި ސަރަހައްދުން ފޭބުމުން، އިރާގުގައި ދާއިމީ ސަލާމަތާއި ރައްކާތެރިކަން ގާއިމުވާނެއެވެ.

އީރާނުގެ ޕާލަމެންޓަރީ ނިއުސް ސާވިސްއަށް އޭނާ ވިދާޅުވީ، އިރާގުން އެމެރިކާ ސިފައިން ފޭބުމަށް އީރާނުން މަރުހަބާ ކިޔާ ކަމަށާއި އެކަމަށް ފުރިހަމައަށް ތާއީދު ކުރާނެ ކަމަށެވެ. އަދި މިހާރުވެސް މިނިވަންކަމަށް މަސައްކަތްކުރާ ޖަމާއަތްތަކުން އެމެރިކާ ސިފައިންނަށް އަމާޒުކޮށް ކުރިމަތިލުންތައް ހިންގަމުންދާކަން އޭނާ ފާހަގަކުރެއްވިއެވެ.

ވޮޝިންގޓަނުން ތުހުމަތުކުރާ ގޮތުގައި އިރާގުގައި ހަރަކާތްތެރިވާ އީރާނުގެ ތާއީދު އޮންނަ ހަނގުރާމަވެރި ޖަމާއަތްތަކުން ދަނީ ތެހެރާނުގެ އިރުޝާދުގެ ދަށުން އަވަށްޓެރި ގައުމުތަކަށް ހަމަލާދީ، މެދުއިރުމަތީގެ ހަމަނުޖެހުން ބޮޑުކުރުމުގައި ދައުރެއް އަދާކުރަމުންނެވެ. މިގޮތުން މި ހިނގާ މަހު ސައުދީ އަރަބިއްޔާގެ މައި ތެޔޮ ހޮޅިއަކަށް ދިން ހަމަލާ އެމެރިކާއިން ފާހަގަކުރެއެވެ. ބަޣުދާދު ސަރުކާރުން ބުނަމުންދަނީ އެ ޖަމާއަތްތަކުގެ ނުފޫޒު ކުޑަކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރަމުންދާ ކަމަށެވެ.

އިސްލާމިކް ސްޓޭޓަށް އާ ދިރުމެއް؟

އިރާގުގެ މަރުކަޒީ ސަރުކާރާއި އުތުރުގެ ކުރުދީ ސަރަހައްދުގެ ސަލާމަތީ އިސް ބައެއް ފަރާތްތަކުން ބުނާ ގޮތުގައި، އެމެރިކާ ސިފައިން އެ ގައުމުން ފޭބުމަކީ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓްގެ ހަނގުރާމަވެރިންނަށް އަލުން އާ ހަކަތައެއް ލިބިގެންދާނެ ކަމެކެވެ. މީގެ ގާތްގަނޑަކަށް ދިހަ އަހަރު ކުރިން އެ ޖަމާއަތުގެ "ޚިލާފަތު" ނިމުމަކަށް ގެނެވުނު ކަމުގައި ވިޔަސް، އަދިވެސް އެ ޖަމާއަތުގެ ސްލީޕަރ ސެލްސްތައް އެކި ސަރަހައްދުތަކުގައި ހަރަކާތްތެރިވަމުންދެއެވެ.

އެ ޖަމާއަތުގެ ބާރުގަދަ ދުވަސްވަރު އިރާގުގެ ތިންބައިކުޅަ އެއްބައި ސަރަހައްދު އޮތީ އެމީހުންގެ ބާރުގެ ދަށުގައެވެ. އަދި އެތައް ހާސް ބަޔަކު މަރާލާފައިވާއިރު، މީގެ ތެރޭގައި އެމެރިކާގެ ކުރީގެ އަސްކަރީ މަރުކަޒެއްގެ ތެރޭގައި އެތައް ސަތޭކަ ބަޔަކަށް ބަޑިން ހަމަލާދީ މަރާލި މަންޒަރު ވީޑިއޯކޮށް އާންމުކޮށްފައިވެސް ވެއެވެ. ކުރުދީ ކޮމާންޑަރު ސިރުވާން ބަރްޒާނީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އެމެރިކާގެ ޖާސޫސީ މައުލޫމާތާއި، ލޮޖިސްޓިކް އެހީތެރިކަމާއި، ޑްރޯންގެ އެހީ ނެތިގެން ދިއުމަކީ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓުން އަލުން ބާރުތައް އެއްކުރުމަށް ލިބޭނެ ފުރުސަތެކެވެ.

އޭނާ އިތުރަށް ވިދާޅުވީ، ސެޕްޓެމްބަރު މަސް ނިމުމުގެ ކުރިން ބައިނަލްއަގުވާމީ އިއްތިހާދުގެ ސިފައިން އިރާގުން ފައިބާނެކަން އިއުލާން ކުރި ފަހުން، ފާއިތުވި ދެ ހަފުތާއެއްހާ ދުވަހު އިސްލާމިކް ސްޓޭޓްގެ ސްލީޕަރ ސެލްސްތަކުގެ ހަރަކާތްތައް އިތުރުވެފައިވާކަން ފާހަގަކުރެވިފައިވާ ކަމަށެވެ. މީގެ ސަބަބުން އެ ޖަމާއަތުގެ ހަނގުރާމަވެރިންގެ ރޫހު ވަރުގަދަވެގެން ގޮސްފައިވާ ކަމަށް އޭނާ ގަބޫލުކުރައްވައެވެ.

ޢިރާޤުގެ ސަލާމަތީ ބާރުތަކުން ހާމަކޮށްފައިވާ ގޮތުގައި، އެ ޤައުމުން ބޭރުގެ ސިފައިން ބާލާ ވަގުތާ ދިމާކޮށް ޖާނުން ފިދާވެގެން ދޭން ރާވަމުންދިޔަ ޙަމަލާތަކެއް ވަނީ ހުއްޓުވާފައެވެ. މި ޙަމަލާތަކަކީ އިސްލާމިކް ސްޓޭޓް (އައި.އެސް) އާ ގުޅުންހުރި ސެލްއަކުން ރާވަމުންދިޔަ ކަމަށް ތުހުމަތުކުރެވޭ ޙަމަލާތަކެކެވެ. ޢިރާޤުގެ ސަލާމަތީ އަދި އަސްކަރީ އިސް ހަތަރު އޮފިޝަލަކު ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، މި ރޭވުންތަކުން ހާމަވަނީ ފާއިތުވި އަހަރުތަކުގައި އެ ޖަމާޢަތަށް އަސްކަރީ ގޮތުން ބޮޑެތި ނާކާމިޔާބީތަކެއް ކުރިމަތިވި ނަމަވެސް، ސަލާމަތީ ގޮތުން ހުރި ހުސްތަންތަނުގެ ބޭނުންހިފުމުގެ ޤާބިލުކަން އަދިވެސް އެ ޖަމާޢަތަށް ލިބިފައިވާ ކަމެވެ.

ތެލުގެ މުއްސަނދިކަން ލިބިފައިވާ ކިރްކޫކްގެ ސަލާމަތީ ކަންކަމާ ބެހޭ އިސް އޮފިޝަލެއް ކަމަށްވާ ކާނަލް ޚާލިދު އަލް-ބަޔާތީ ވިދާޅުވި ގޮތުގައި، އައި.އެސް އިން މަސައްކަތް ކުރަމުންދަނީ އެ ޖަމާޢަތަކީ އަދިވެސް ނުރައްކާތެރި އަދި ލޭއޮހޮރުވުން ބޮޑު ޙަމަލާތައް ދިނުމުގެ ބާރު ހުރި ބައެއްކަން ދެއްކުމަށެވެ.