ގުޅުންތަކުގެ ވިންދު - އަނެކުންނަށް

އިންސާނީ ދިރިއުޅުމަކީ އެކަކު އަނެކަކާ ގުޅިލާމެހިފައިވާ ވަރުގަދަ ވިއުގައެކެވެ. މުޖުތަމަޢެއްގެ ބަދަހިކަމާއި، އާއިލީ ގުޅުންތަކުގެ އުފާވެރިކަން ބިނާވެފައިވަނީ އަޅުގަނޑުމެން އެކަކު އަނެކަކާ މެދު ބަހައްޓާ ގާތްކަމާއި، އިހްތިރާމުގެ މައްޗަށެވެ. ކޮންމެ ގުޅުމެއްގެ ވެސް ހަގީގީ ވިންދަކީ، އަނެކާގެ އިހުސާސްތައް ދަނެގަނެ، އެމީހަކަށް ހައްގުވާ ގަދަރާއި ލޯބި ދިނުމެވެ. ނަމަވެސް، މި ވިންދު ފުރިހަމަކަމާއެކު ޖަހަން ފަށަނީ ކޮން ހިސާބަކުން ހެއްޔެވެ؟ އެއީ އަމިއްލަ ނަފްސުންނެވެ.

އިސްލާމްދީނުގެ މަތިވެރި ތަޢުލީމުގައި ބަޔާންވެގެންވަނީ، ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް އެދޭ ހެޔޮކަންތައް އަނެކާއަށް ވެސް އެދުމަށެވެ. މިއީ ވަރަށް ފުން ފަލްސަފާއެކެވެ. ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސަށް ލޯތްބާއި، އިހްތިރާމް ދޭން ނޭނގޭ މީހަކަށް، އަނެކާއަށް އެ ލޯތްބާއި އިހްތިރާމް ދިނުމަކީ ނާދިރު ކަމެކެވެ. ތިމާގެ ހިތުގައި އަމިއްލަ ނަފްސާމެދު އޮންނަ އިހްތިރާމަކީ އަނެކުންނަށް އިހްތިރާމް ކުރުމުގެ ބިންގަލެވެ.

އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަގުވަޒަންކުރުމަކީ ކޮބައިހެއްޔެވެ؟ އެއީ ބޮޑާކަމެއް ނުވަތަ ކިބުރުވެރިކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ﷲ ތަޢާލާ އަޅުގަނޑުމެން އިންސާނުންނަށް ދެއްވާފައިވާ ކަރާމާތްތެރިކަން ދަނެގަތުމެވެ. ތިމާގެ ނަފްސަކީ އަގުހުރި، ހެޔޮ ބަދަލުތަކެއް ގެނެވޭނެ އެއްޗެއްކަން ގަބޫލުކުރުމެވެ. މި އިހުސާސް ހިތުގައި އަށަގަތުމުން، އަނެކުންގެ އަގުވަޒަންކުރުމުގެ މަތިވެރި ސިފަ އިންސާނާގެ ކިބައިގައި އަށަގަނެއެވެ. ތިމާ ނުރުހޭ، ހިތްހަމަނުޖެހޭ ބަހަކުން ނުވަތަ އަމަލަކުން އަނެކާއަށް އަނިޔާވެރިނުވާން ދަސްވަނީ، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިހްތިރާމްކުރަން އެނގޭތީއެވެ.

ގުޅުންތަކުގެ ތެރޭގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ގިނަ ފަހަރަށް ހީކުރެވެނީ، ހަމައެކަނި އަނެކުން ރުއްސުމަށްޓަކައި އަމިއްލަ ނަފްސު ގެއްލުވާލުމަކީ ލޯބި ކަމުގައެވެ. ނަމަވެސް ހަގީގަތަކީ، އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަގު ވައްޓާލައިގެން ދެމެހެއްޓޭނެ އެއްވެސް ދުޅަހެޔޮ ގުޅުމެއް ނޯންނާނެ ކަމެވެ. ދެމެހެއްޓެނިވި ގުޅުމަކީ، ދެފަރާތުގެ ވެސް އަގު އެއްވަރަކަށް ވަޒަންކުރެވި، އެކަކު އަނެކަކަށް ދޭންޖެހޭ ފުރިހަމަ ޤަދަރު ލިބިގެން ކުރިއަށްދާ ގުޅުންތަކެވެ. ތިމާގެ އަމިއްލަ ހައްގުތަކާއި ހުދޫދުތައް ދެނެގަނެ، އެއަށް ރައްކާތެރިވާ ފަދައިން، އަނެކާގެ ހައްގުތަކަށާއި އިންތަކަށް ޖާގަދިނުމަކީ ގުޅުމަކަށް ލިބޭނެ އެންމެ ބޮޑު ދިރުމެވެ.

މިއަދުގެ މުޖުތަމަޢުގައި އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަ ގިނަ މައްސަލަތަކުގެ އަސްލަކީ ވެސް މިއެވެ. އަނެކުން ކުޑައިމީސްކުރުމާއި، ހިތުގައި ޖެއްސުމާއި، އަނިޔާވެރިވުމެވެ. މި ހުރިހާ ކަމެއް ހުއްޓުވޭނީ އަޅުގަނޑުމެންގެ ވިސްނުން ބަދަލުކޮށްގެންނެވެ. އަމިއްލަ ނަފްސަށް ލޯބިކުރަން ފަށަމާތޯއެވެ! އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަގު ވަޒަންކުރަމާތޯއެވެ! އޭރުން، އަނެކާގެ ހިތުގެ އަޑު އަހަން ފަސޭހަވާނެއެވެ. އަނެކާއަށް ހެޔޮހިތުން މާފުކުރަން އެނގޭނެއެވެ. އަދި އޯގާތެރިކަމުގެ އަތެއް ދިއްކޮށްލަން ފަސްނުޖެހޭނެއެވެ.

ގުޅުންތަކުގެ ވިންދަކީ އެކަކު އަނެކަކަށްޓަކައި ތެޅޭ ހިތެކެވެ. އެ ހިތުގެ ހިނގުން ފުރިހަމަވާނީ، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އޮންނަ އިހްތިރާމާއި އަގުވަޒަންކުރުމުގެ އަލީގައި، އަނެކުންނަށް ވެސް އެ ލޯތްބާއި ކުލުނު ފޯރުކޮށްދީގެންނެވެ.

އެހެންކަމުން، މި ދަތުރު ފަށަންވީ އަޅުގަނޑުމެންގެ އަމިއްލަ އެތެރެހަށްޓާއި ހިތުގެ ފުންމިނުންނެވެ. ހެނދުނު ހޭލައިގެން ލޯގަނޑު ކުރިމައްޗަށް ހުއްޓޭ ވަގުތު، އަމިއްލަ ނަފްސަށް އިތުބާރުކޮށް، ހެޔޮ ބަހަކުން އަމިއްލަ ނަފްސަށް ހިތްވަރު ދޭން ދަސްކުރަންޖެހެއެވެ. ތިމާއަކީ އިލާހީ ރަޙްމަތުން ޚަލްޤުކުރައްވާފައިވާ އަގުހުރި އިންސާނެއްކަން އިޙްސާސްވުމުން، ދުވާލުގެ ބާކީބައިގައި ބައްދަލުވާ ކޮންމެ މީހަކަށް ވެސް އެ ބަހައްޓަނީ އެފަދަ އޯގާތެރިކަމެކެވެ. މަގުމަތިން ފެންނަ ބީރައްޓެއްސަކަށް ވިޔަސް، ގޭތެރޭގައި ތިބޭ ޢާއިލާގެ މެންބަރުންނަށް ވިޔަސް، ދެވޭނީ ތިމާގެ އަމިއްލަ ހިތުގައި އޮތް އެއްޗެކެވެ.

ހަނދާން ބަހައްޓަންވީ މުހިންމު އެއް ނުކުތާއަކީ، އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަގުވަޒަންކުރުމަކީ އެހެން މީހުން ދެރަކޮށްލުމެއް ނޫން ކަމެވެ. އަދި އަމިއްލަ ނަފްސަށް ލޯބިކުރުމަކީ އަމިއްލަ އެދުމުން ފޯވުމެއް ވެސް ނޫނެވެ. އޭގެ ބަދަލުގައި، އެއީ ތިމާގެ ނަފްސު ހެޔޮގޮތުގައި ބިނާކޮށް، އަނެކުންގެ ދިރިއުޅުމަށް ބޭނުންތެރި، އަލިގަދަ ދަންމަރަކަށް ވުމެވެ. ތިމާގެ އަތުގައި ފެންފޮދެއް ނެތް ނަމަ، އަނެކެއްގެ ކަރުހިއްކުމެއް ނުފިލުވައިދެވޭނެއެވެ. ހަމައެފަދައިން، ތިމާގެ ހިތް އަމިއްލަ އިހްތިރާމުން ފުރިގެން މެނުވީ، އަނެކުންނަށް އެ އިހްތިރާމުގެ ހިޔާވަހިކަމެއް ނުދެވޭނެއެވެ.

އަޅުގަނޑުމެންގެ ގުޅުންތަކަކީ އަމާން، އުފާވެރި އަދި ބަދަހި ގުޅުންތަކަކަށް ހެދުމަށްޓަކައި، މިއަދުން މިއަދަށް ވެސް މި ބަދަލު ގެންނަން އެބަޖެހެއެވެ. ތިމާގެ އަމިއްލަ ނަފްސުގެ އަގުވަޒަންކޮށް، އަމިއްލަ ޒާތަށް އިހްތިރާމްކުރަން ފަށަމާތޯއެވެ. އޭރުން އަނެކުންނާ ދެމެދު އޮންނަ ގުޅުމުގެ ވިންދު، ދުވަހަކުވެސް ނުހުއްޓި، ލޯތްބާއި އެކުވެރިކަމާއެކު އަބަދުމެ ތެޅިތެޅި ހުންނާނެއެވެ.